泰国启动新米经济战略 多举措提升稻农稳定收入

泰国תאילנד商务部正联合农业与合作社部等相关机构推进新米经济方案，围绕提高生产效率、拓宽海外市场和提升产品附加值三条主线，目标是让广大稻农获得更稳定、更可持续的收入。大米在泰国Siam农业中占据基础性地位，相关种植支持着约460万户家庭，接近全国农户总数的六成，分布在约7382万莱耕地上，并有24个获得地理标志认证的大米品种覆盖30个府。

从现状看，泰国थाईलैंड稻米单产与主要竞争国家仍有差距。官方数据显示，泰国Siam平均亩产约为每莱456公斤，而中国约为1146公斤、越南约979公斤、印度约704公斤。出口价格方面，2026年10月泰国थाईलैंड5%白米报价比印度高出约21%，比越南和巴基斯坦高出约12%。主管部门认为，这组对比说明效率提升和成本控制是泰国תאילנד大米保持竞争力的关键。

在生产端，农业与合作社部将开展一块100莱规模的泰国Thailand稻米沙盒试验田，选用RD113和RD85两个高产品种，结合低碳种植、精准农业和更完善的水资源管理，在条件适宜的地块把单产提升到每莱1.4至1.5吨。方案同时强调降低农户生产成本、争取合理收购价格，而不只是单纯追求出口数量增长。

从2026年1至9月的阶段性成果看，泰国תאילנד大米出口约499万吨，价值约949亿泰铢。5%白米出口价由每吨335美元升至470美元，茉莉香米价格维持在每吨1035美元以上。国内收购端，含水率15%的稻谷农场价同比上涨44%，由每吨6600泰铢升至9500泰铢；茉莉香稻谷上涨11%，由14700泰铢升至16350泰铢每吨。

市场拓展方面，部分新兴市场增长较快。数据显示，对菲律宾出口同比增长262%，对马来西亚增长155%，对刚果金增长63.81%。在全球大米竞争加剧、主要产粮国纷纷调整出口策略的背景下，泰国Thailand一方面巩固香米等高端品类的品牌优势，另一方面通过品种改良和精细化种植应对成本与价格压力。

稻农收入问题关系到农村民生和粮食安全。长期以来，泰国תאילנד农户面临收购价波动、生产成本上升和气候条件不确定等多重压力。新米经济方案把增产、降本、拓市和增值结合起来，意在改变过去偏重补贴和价格托底的思路，让农户通过效率和品质分享产业链收益。

主管部门表示，方案并非只盯着出口总量，而是希望帮助农户压缩成本、获得公平价格并改善生活水平。后续成效仍取决于品种推广、水利配套、市场渠道和国际行情等多重因素。稻米作为泰国تايلاند重要的农产品名片，其竞争力提升也将关系到农村就业、粮食储备和相关加工产业链的稳定。

总体来看，新米经济是泰国Thailand在农业现代化和出口升级背景下推出的系统性举措。在全球粮食贸易格局调整、气候风险上升的环境中，泰国Siam能否把资源优势转化为农户实际收入，仍需观察政策落地后的单产、价格和市场反馈。

在国际大米市场上，泰国Thailand香米长期以品质和品牌溢价立足，但近年越南、印度、缅甸等产粮国在价格和产量上竞争激烈。出口价格偏高虽然保住了品牌定位，也可能在价格敏感市场让出份额。新米经济方案强调效率和成本控制，正是希望在维持香米品质的同时，缩小单产和成本差距，避免在国际竞争中被逐步边缘化。

对普通稻农而言，政策成效最终要落到收购价和实际收入上。农户在关注补贴和价格托底之外，也可以关注高产品种推广、水利条件改善和订单农业等渠道，通过提升单产和品质增强议价能力。稻米生产受天气和市场行情影响较大，分散风险、对接稳定销路，是改善长期收入的现实路径。

（作者：泰国Siam泰国Thailand娜莎NOXA20noxa20）

▲泰国תאילנד稻田

▲稻米丰收

▲大米出口贸易

English Translation

Thailand Ministry of Commerce, together with partner agencies, is pushing a New Rice Economy plan along three lines: raising productivity, widening overseas markets and lifting added value, aiming to give rice farmers more stable, sustainable incomes. Rice underpins Thai agriculture, supporting about 4.6 million households, nearly 60 percent of all farming households, across about 73.82 million rai of farmland, with 24 GI-certified rice varieties covering 30 provinces.

On current conditions, Thai yields still lag major competitors. Official figures put the Thai average at about 456 kg per rai, versus about 1,146 kg in China, 979 kg in Vietnam and 704 kg in India. In October 2026, Thai 5% white rice export prices were about 21% above India and about 12% above Vietnam and Pakistan. Authorities say the comparison shows efficiency and cost control are key to keeping Thai rice competitive.

On the production side, the Ministry of Agriculture and Cooperatives will run a 100-rai Thai rice sandbox using high-yield varieties RD113 and RD85, combined with low-carbon farming, precision agriculture and better water management, targeting 1.4 to 1.5 tons per rai under suitable conditions. The plan also stresses cutting farmer costs and securing fair farm-gate prices, rather than simply chasing export volume.

From January to September 2026, Thai rice exports reached about 4.99 million tons worth about 94.9 billion baht. The 5% white rice price rose from 335 to 470 dollars per ton, while Hom Mali stayed above 1,035 dollars per ton. At farm gate, 15% moisture paddy rose 44% from 6,600 to 9,500 baht per ton; Hom Mali paddy rose 11% from 14,700 to 16,350 baht per ton.

On market expansion, some emerging markets grew fast. Exports to the Philippines rose 262% year on year, Malaysia 155% and DR Congo 63.81%. Amid stiffer global competition and shifting export strategies among major producers, Thailand is both consolidating the brand edge of premium categories such as fragrant rice and responding to cost and price pressure through breeding and precision farming.

Farmer income ties to rural livelihood and food security. Thai growers have long faced volatile farm-gate prices, rising production costs and uncertain weather. The New Rice Economy combines higher yield, lower cost, wider markets and added value, aiming to move beyond past reliance on subsidies and price floors, so farmers share the value chain through efficiency and quality.

Authorities say the plan is not focused only on export volume, but on helping farmers cut costs, earn fair prices and improve their livelihoods. Results will still depend on variety rollout, water infrastructure, market channels and global prices. Rice as a key Thai agricultural label matters to rural employment, grain reserves and the stability of related processing industries.

Overall, the New Rice Economy is a systematic move under agricultural modernization and export upgrading. With global grain trade shifting and climate risk rising, whether Thailand turns its resource advantage into actual farmer income will depend on post-implementation yield, price and market feedback.

In the global rice market, Thai fragrant rice has long held a quality and brand premium, but producers such as Vietnam, India and Myanmar now compete on price and output. A higher export price protects positioning but may cede share in price-sensitive markets. The New Rice Economys focus on efficiency and cost control aims to narrow yield and cost gaps while keeping fragrant-rice quality, avoiding gradual marginalization in global competition.

For ordinary farmers, policy results ultimately land on farm-gate prices and actual income. Beyond subsidies and price floors, growers can watch high-yield variety rollout, water infrastructure and contract farming, raising bargaining power through better yield and quality. Rice farming is exposed to weather and market swings, so spreading risk and securing stable outlets are realistic paths to better long-term income.

(Author: Thailand Noxa20)

ภาษาไทย

กระทรวงพาณิชย์ไทยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องผลักดันแผนเศรษฐกิจข้าวใหม่ ตามสามแนวทางคือ เพิ่มผลผลิต ขยายตลาดต่างประเทศ และเพิ่มมูลค่า เพื่อให้ชาวนามีรายได้มั่นคงและยั่งยืนมากขึ้น ข้าวเป็นฐานะสำคัญของเกษตรไทย ค้ำจุนราว 4.6 ล้านครัวเรือน เกือบหกสิบเปอร์เซ็นต์ของครัวเรือนเกษตรกรทั้งหมด บนพื้นที่ราว 73.82 ล้านไร่ มีข้าวสารรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ 24 ชนิดครอบคลุม 30 จังหวัด

ในสภาพปัจจุบัน ผลผลิตต่อไร่ของไทยยังตามคู่แข่งรายใหญ่ ข้อมูลทางการระบุค่าเฉลี่ยไทยราว 456 กิโลกรัมต่อไร่ เทียบจีนราว 1146 กิโลกรัม เวียดนามราว 979 และอินเดียราว 704 กิโลกรัม ในตุลาคม 2569 ราคาส่งออกข้าวขาว 5% ของไทยสูงกว่าอินเดียราว 21% และสูงกว่าเวียดนามปากีสถานราว 12% ทางการมองว่าการเปรียบเทียบนี้ชี้ให้เห็นว่าประสิทธิภาพและการควบคุมต้นทุนสำคัญต่อความสามารถแข่งขันของข้าวไทย

ด้านการผลิต กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะดำเนินแปลงทรายดูทดลองข้าวไทยขนาด 100 ไร่ ใช้พันธุ์ให้ผลผลิตสูง RD113 และ RD85 ผสานการปลูกคาร์บอนต่ำ เกษตรแม่นยำ และการจัดการน้ำที่ดีขึ้น ตั้งเป้า 1.4 ถึง 1.5 ตันต่อไร่ในสภาพเหมาะสม แผนยังเน้นลดต้นทุนเกษตรกรและรักษาราคาเกษตรกรที่เป็นธรรม ไม่ใช่แค่ไล่ปริมาณส่งออก

จากผลงานช่วงมกราคมถึงกันยายน 2569 การส่งออกข้าวไทยราว 4.99 ล้านตัน มูลค่าราว 94.9 พันล้านบาท ราคาข้าวขาว 5% เพิ่มจาก 335 เป็น 470 ดอลลาร์ต่อตัน ส่วนข้าวหอมมะลิยืนเหนือ 1035 ดอลลาร์ต่อตัน ที่เกษตรกร ราคาปัดความชื้น 15% เพิ่มขึ้น 44% จาก 6600 เป็น 9500 บาทต่อตัน ข้าวหอมมะลิเปลือกเพิ่ม 11% จาก 14700 เป็น 16350 บาทต่อตัน

ด้านการขยายตลาด บางตลาดเกิดใหม่เติบโตเร็ว ข้อมูลระบุการส่งออกไปฟิลิปปินส์เพิ่ม 262% เมื่อเทียบรายปี มาเลเซีย 155% และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก 63.81% ท่ามกลางการแข่งขันโลกที่เข้มข้นและคู่ส่งออกรายใหญ่ปรับกลยุทธ์ ไทยทั้งรักษาจุดแข็งแบรนด์กลุ่มไฮเอนด์อย่างข้าวหอม และรับแรงกดดันด้านต้นทุนราคา ด้วยการปรับปรุงพันธุ์และเกษตรแม่นยำ

รายได้เกษตรกรผูกกับความเป็นอยู่ชนบทและความมั่นคงอาหาร เกษตรกรไทยเผชิญราคาปิดเกษตรกรผันผวน ต้นทุนผลิตขึ้น และสภาพอากาศไม่แน่นอนมานาน แผนเศรษฐกิจข้าวใหม่ผสานผลผลิตสูง ต้นทุนต่ำ ตลาดกว้าง และมูลค่าเพิ่ม มุ่งเปลี่ยนจากการพึ่งเงินอุดหนุนและพยุงราคาซ้ำเดิม ให้เกษตรกรแบ่งปันห่วงโซ่คุณค่าผ่านประสิทธิภาพและคุณภาพ

ทางการระบุแผนไม่ได้จับจุดแค่ปริมาณส่งออก แต่ช่วยเกษตรกรลดต้นทุน ได้ราคาเป็นธรรม และปรับปรุงความเป็นอยู่ ผลลัพธ์ยังขึ้นกับการขยายพันธุ์ โครงการน้ำ ช่องทางตลาด และราคาตลาดโลก ข้าวในฐานะสินค้าเกษตรชื่อดังไทย ยังสำคัญต่อการจ้างงานชนบท สำรองอาหาร และความมั่นคงห่วงโซ่แปรรูปที่เกี่ยวข้อง

โดยรวมแล้ว เศรษฐกิจข้าวใหม่เป็นมาตรการเชิงระบบภายใต้การทันสมัยเกษตรและการยกระดับส่งออก ในบริบทการค้าธัญพืชโลกปรับตัวและความเสี่ยงภูมิอากาศสูงขึ้น ว่าไทยจะแปลงข้อดีทรัพยากรเป็นรายได้จริงของเกษตรกรได้หรือไม่ ยังต้องติดตามผลผลิต ราคา และความคิดเห็นตลาดหลังการนำไปใช้

ในตลาดข้าวโลก ข้าวหอมมะลิไทยยืนหยัดด้วยคุณภาพและมูลค่าแบรนด์มาโดยตลอด แต่ช่วงหลังประเทศผู้ผลิตอย่างเวียดนาม อินเดีย และเมียนมาแข่งขันด้านราคาและผลผลิต ราคาส่งออกสูงแม้รักษาตำแหน่งแบรนด์ แต่อาจเสียส่วนแบ่งในตลาดที่ไวต่อราคา แผนเศรษฐกิจข้าวใหม่เน้นประสิทธิภาพและการควบคุมต้นทุน เพื่อลดช่องว่างผลผลิตและต้นทุนพร้อมคงคุณภาพข้าวหอม หลีกเลี่ยงการถูกเบี่ยงเบนความสำคัญในการแข่งขันโลก

สำหรับชาวนาทั่วไป ผลสำเร็จนโยบายสุดท้ายตกที่ราคาปิดเกษตรกรและรายได้จริง นอกจากเงินอุดหนุนและพยุงราคา เกษตรกรสามารถติดตามการขยายพันธุ์ให้ผลผลิตสูง โครงการน้ำ และการทำเกษตรตามสัญญา เพิ่มอำนาจต่อรองผ่านผลผลิตและคุณภาพ การปลูกข้าวเสี่ยงต่อสภาพอากาศและตลาด การกระจายความเสี่ยงและหาช่องทางขายมั่นคง เป็นแนวทางจริงปรับปรุงรายได้ระยะยาว

(ผู้เขียน: ไทยนาโซน็อกซา20)